Hoofd project.
Het hoofdproject is begonnen. De bedoeling is om in totaal 16 panelen te maken die op het dak geplaatst gaan worden. 16 panelen omdat er meer niet op het dak passen. Als eerste nog even iets over het "vaag" worden van de panelen. In het proefproject II hoofdstuk heb ik geschreven dat het eerste paneel wat "wazig" wordt. Eigenlijk hebben alle panelen er last van, maar vooral bij het eerste paneel is het erg duidelijk. In eerste instantie dacht ik dat het voornamlijk kwam omdat ik het glas niet goed schoon had gemaakt. Het is tenslotte tweedehands glas, maar dat is niet de enige oorzaak van het probleem. Ook de andere twee panelen hebben een waas aan de binnenkant alleen is dat niet zo duidelijk te zien op afstand. Bij de laatste twee panelen was de waas vooral geconcentreerd rondom de cellwire en daarom vermoed ik het volgende als oorzaak: Ik plaats eerst soldeertin op de cel om vervolgens de cell wire erop te solderen. De tin is een "no-clean" tin met flux erin. Daarmee hoopte ik te bereiken dat de tin makkelijk op de cel hecht en er verder niets schoon gemaakt hoeft te worden. Dat doel is uitstekend gelukt, alleen het niet schoonmaken blijkt niet helemaal uit te komen. "no clean" tin betekent niet dat er niets achterblijft na het solderen, maar het betekent dat datgene wat er achterblijft niet agressief is voor soldeerverbindingen. Meestal bestaat de flux uit hars of iets vergelijkbaars. De tin die ik gebruik spettert een beetje waardoor er nogal wat flux op de cel achterblijft. Wat ik nu vermoed (ik weet het niet met 100% zekerheid) is dat deze hars verdampt door de warmte (een paneel kan behoorlijk warm worden in de zon) en zich vervolgens afzet op het glas. Omdat het eerste paneel met tweedehands glas is gemaakt heb ik dit zo goed mogelijk schoongemaakt. Toch zal dat niet helemaal gelukt zijn. De waas die nu zichtbaar wordt heeft het zigzag patroon van het afvegen van het glas. Omdat de andere panelen met nieuw glas zijn gemaakt en daar bijvoorbeeld geen kalk op zit vermoed ik dat het daarom daar veel minder zichtbaar is.De panelen hebben zover ik het nu kan nagaan weinig last van de waas. Als je recht op het paneel kijkt zie je het ook bijna niet en als de zon goed schijnt lijkt het bijna helemaal weg te trekken. Toch wil ik er wel vanaf omdat het niet zo mooi lijkt. Na enig zoeken op internet ben ik er achter gekomen dat het achterblijven van hars tijdens solderen normaal is en dat je het altijd moet verwijderen tenzij het "no-clean" hars betreft. Maar in mijn geval veroorzaakt de hars andere problemen waardoor ik het ook moet weghalen. Als oplossing heb ik gekozen om het soldeerwerk achteraf schoon te maken met IPA. IPA staat voor isopropyl alcohol of isopropanol. Ik ben niet thuis in de chemie, maar volgens mij is het een bijna 100% (99.6 of zoiets) alcohol wat erg goed vet oplost en goed verdampt. Nu heb ik gelezen dat voor het produceren van zonnencellen ook IPA wordt gebruikt dus hoop ik dat het verder geen schade aan de cellen zal aanbrengen. Ik heb een fles gekocht en wat geexperimenteerd met oude gebroken cellen en ik zie inderdaad afentoe wat bolletjes (waaarvan ik vermoed dat het hars is) zitten welke goed oplossen met IPA.
Eerst maar een paneel maken met cellen die zijn schoongemaakt. Als dat paneel net zo goed werkt als de reeds gebouwde panelen dan ga ik er meer mee maken. Het schoonmaken van de cellen laat een streep achter op de cellen. Ik heb wattenstaafjes met IPA gebruikt om de hars weg te vegen / op te lossen. Als eerste een 6 cels paneeltje gemaakt. Ik heb een van de eerste test panelen op de schuur gelegd en daar worden batterijen mee geladen. Maar de laatste tijd worden de batterijen nauwlijks nog geladen. Dit omdat de spanning niet hoog genoeg meer wordt. Daarom heb ik een 6 cells paneel gemaakt welke er in serie bij gezet gaat worden om te zorgen dat de batterijen ook in de herfst en de winter goed geladen wordt. Overigens is de productie drastisch omlaag gegaan. De panelen liggen nog maar een paar uur per dag in de zon en dat is wel een beetje jammer. Hier een screenshot van de weekproductie gemeten met Plugwise:
En de oorzaak van de dalende productie ligt uiteraard aan de minder sterke zon, maar nog meer aan de korte tijd dat de zonnepanelen in de zon liggen. Op dit moment is dat minder dan een uur:
De laatste tijd heb ik een paar keer de vraag gekregen hoe het mijn panelen gaat. Of ze nog waterdicht zijn. Verder heb ik op aantal forums op internet gelezen dat nogal wat mensen problemen hebben met vocht in de panelen. Dat betreffen dan meestal panelen die gemaakt zijn met een houten achterkant en daar heb ik de uitleg op diy sites wel eens van gelezen, maar nooit als optie beschouwd voor mezelf. Ik ga er vanuit dat mijn panelen waterdicht zijn en dat ook meerdere jaren blijven. Het principe is dat van dubbel glas. Dat wordt op dezelfde manier gemaakt. Alleen worden daar aluminium afstandshouders gebruikt en wordt andere kit gebruikt. Maar dat is voornamelijk om productie technische redenen. In elk geval kan ik verzekeren dat tot op dit moment de panelen nog waterdicht zijn. Wel is er water tussen de twee kitranden gekomen van het eerste paneel. Ik heb eerder al beschreven dat ik dat verwachtte en daar een beetje bang voor was. Vooral omdat dat water nu bij bevriezing zou kunnen gaan uitzetten.:
Toch lijkt het mee te vallen en alles is nog steeds dicht. Ook het kleine test paneel is nog steeds waterdicht. En dat alles ondanks dat het de laatste tijd hehoorlijk vochtig is geweest. Uiteraard geen garantie, mocht je het zelf eens willen proberen :-) Ik ben ervan overtuigd dat mijn gekozen methode werkt, maar mocht ik ooit vocht erin krijgen dan zal ik daar zeker melding van maken.
Dit is wat een avondje celwire knippen oplevert:
Dit is genoeg voor de eerste 5 panelen. Het eerste paneel is klaar. In dit paneel zitten cellen die zijn schoongemaakt met IPA. Het schoonmaken heb ik gedaan met een wattenstaafje welke ik elke paar cellen verving door nieuwe schone. Tijdens het schoonmaken kwam ik erachter dat er nog veel meer hars op de cel achterbleef. Ik dacht voorheen dat dat een soort blaren waren die door warmte kwamen, maar het blijkt dus hars te zijn. Het eerste paneel is eindelijk getest en hij produceert zeker net zo goed als de reeds bestaande panelen. Dus we gaan door op deze weg en gaan alle cellen schoonmaken met IPA na het solderen.
Tijdens een forum discussie ben ik aan het twijfelen geraakt over het gebruikte PU schuim. Zoals op de foto hierboven (water tussen kitranden) te zien is wordt het schuim erg bruin. Dat is op zich niet erg, maar PU schuim breekt af onder invloed van UV licht. Dat betekent dat het op en den duur uit elkaar zal vallen. Dit kan wel even duren voordat dat gebeurt en misschien is het dan nog steeds niet erg. Ik hoop dat het gewoon onderin het paneel zakt, maar toch is het geen prettig idee. Daarom nog maar even verder gezocht en toen kwam ik PVC tochtstrip tegen. PVC kan uitermate goed tegen UV licht en is eigenlijk prima geschikt voor hetgene waar ik het voor wil gebruiken. Daarom heb ik het besteld en ik denk dat het prima kan gaan werken voor mij. Het schuim is iets steviger maar kan ver genoeg worden ingedrukt, alleen is het een beetje gelig, maarja het het PU schuim wordt bruin, dus dit is beter.
Het is behoorlijk koud geweest en we hebben meerdere vorst periodes gehad met sneeuw. De panelen hebben er tot op heden geen hinder van gehad. Ik heb de panelen eenmaal geinspecteerd en alles zag er nog prima uit.
De "massa" productie is eindelijk op gang gekomen. Een beetje druk gehad met andere zaken maar het begint erop te lijken. 5 Panelen zijn nu bijna klaar, op het aluminium na. Door meerdere panelen in een keer te maken gaat het aanzienlijk sneller. Toch gaat er veel tijd in zitten.
De nieuwe tochtstrip werkt uitstekend. Het is iets dunner 9x4 mm, waardoor de kit tijdens het in elkaar zetten er een beetje overheen gaat, maar het geheel ziet er nog steeds goed uit en het kleurvershil is minimaal, dus op een afstand zie je daar weinig van.
Voorlopig ben ik nog wel even mee bezig met het in elkaar zetten van de panelen. De bedoeling is dat het dit voorjaar afkomt en dan gaan ze het dak op. Voor de dakconstructie ben ik op clickfit uitgekomen. Het is het goedkoopste wat ik heb gevonden en wordt redelijk vaak gebruikt dus daar heb ik wel vertrouwen.
Let op !
Hierboven heb ik beschreven dat ik een extra paneel had gemaakt voor
het laden van de batterijen. Dit betrof in totaal 4 NiMh batterijen
welke door een 12cells paneel via een diode geladen werden. 12 cellen
leveren maximaal 6V en met diode 5.7V op. Doordat rechtstreeks op de
batterijen te zetten heb je een prima lader (als er zon is). Voor de
herfst/winter heb ik er dus een extra paneel bij gemaakt en
aangesloten. Dit was een 8 cells paneel en in de winter werkte dit
mooi. Maar de zon is weer gaan schijnen en de nu ontstond er een
probleempje. Er staan 20 cellen in serie (via twee panelen) en die
leveren in de felle zon een 10V bij 3A op. Als je dat rechstreeks op
een paar batterijen aansluit dan gebeurt er dit:
Niet doen dus!!. Ik ben bezig met een solar charger op kleine schaal, zie ook allerlei en ga ook wat elektronica kopen voor het laden van batterijen voor in de schuur. Dat moet nog uitgewerkt worden, maar in het kort komt het erop neer dat ik een LDO neem die de spanning reguleert, daarna een weerstand die de stroom begrenst en dan een diode die ervoor zorgt dat de batterijen niet leeglopen. Ondertussen heb ik het 8 cells paneel er weer tussenuit gehaald en de batterijen laden weer prima op zonder warm te worden en het licht gaat 's-nachts weer aan.
Cellen
Omdat ik niet voldoende cellen had om 15 panelen te maken heb ik op
ebay cellen besteld. Ik dacht een koopje te hebben gevonden in de vorm
van een doos cellen met cellwire (afgeknipt) voor $500 en dit is wat ik
kreeg:
Op het eerste gezicht zag het er al niet zo goed uit, maar de linkerkant lijkt ok. Toen ik het ging sorteren ontstond dit:
Het lijkt erop dat de helft nog goed is. Wat veel minder is dan ik had verwacht, maar de cellen die nog heel lijken op bovenstaande foto zijn ook allemaal gebroken. In totaal heb ik een kleine 200 hele cellen overgehouden welke niet van een echt goede kwaliteit en verder nog ongeveer 3.5 kg afval. Sommige van de cellen zijn nog wel geschikt om doormidden te breken en voor de solar charger project te gebruiken, maar afval cellen had ik eigenlijk al.
Nadat ik dit direct na ontvangst bij de verkoper heb gemeld moet ik wel zeggen dat ik een groot gedeelte van het bedrag heb teruggekregen. Uiteindelijk heb ik 2/3 van het bedrag (inclusief verzendkosten) teruggestort gekregen, dus de schade was beperkt. Nu alleen nog een berg zonnecellen afval zien kwijt te raken :-)
Na dit debacle heb ik toch nogmaals geprobeerd en dit maal ging het beter. Overigens wel iets duurder, maar dit maal met meer success. De cellen waren perfect verpakt en niet beschadigd tijdens transport:
En zo ziet het er van binnen uit:
De cellen uit deze bestelling zijn al getabbed (op voor en achterkant). Deze cellen heb ik gekocht op ebay.com bij de verkoper eco_iq gekocht. Omdat ik de afhandeling zo goed vond wil ik toch even vermelden waar ik ze gekocht had.
Van de slechte cellen heb ik ondertussen een paneel gemaakt en dat viel niet mee. Een van de cellen bleek gebroken te zijn, maar dat zag ik pas op het moment dat ik kit op de achterkant aan het aanbrengen was. Het gevolg was dat de cel vervangen moest worden terwijl de string al op de glasplaat gelijmd was:
Gelukkig is het na een beetje geduldig gepruts nog goed gekomen en is het achtste paneel ook klaar. De cellen waren wel erg slecht. In totaal heb ik er bijna drie panelen mee kunnen maken en twee kee heb ik cellen moeten vervangen. Hopelijk produceren ze nog iets, maar ik ben bang dat dit wel slechte panelen zullen worden.
Installatie.
Na ruim een half jaar weinig gedaan te hebben is het dan zover. De panelen, in totaal 14 stuks, moeten gemonteerd gaan worden. Het afgelopen jaar heb ik een andere werkgever moeten zoeken en was het niet zeker of we in ons huis zouden blijven wonen. Daarom heb ik de installatie uitgesteld. In totaal heb ik 14 panelen gemaakt die op het dak geplaatst moeten worden. Ik heb me verdiept in het installeren en heb besloten om een kant en klaar systeem te bestellen. Dat heb ik gedaan om twee redenen. Ten eerste moet het systeem minimaal 10 jaar op het dak zitten, en ten tweede heb ik niets kunnen bedenken om zelf te maken waarvan ik dacht dat het veilig genoeg zou zijn en ook nog eens goedkoper zou zijn. Ik heb gekozen voor click-fit omdat dit een redelijk makkelijk te gebruiken systeem lijkt te zijn en te gebruiken valt met mijn panelen. Er is nog wel wat eigen inventie nodig.Click-fit.
Het click-fit systeem werkt als volgt. Ik heb een schuin dak met dakpannen. Het systeem begint met haken aanbrengen op de dakpannen. Die haken worden om de pan en de panlat geschoven. Op deze haken wordt horizontaal een balk geplaatst. Op deze balk worden de panelen "gelegd" en deze worden dan met klemmen op de balken gedraaid. Per rij panelen heb je twee balken.Het eigen werk.
Bij het click-fit systeem kan je "wieltjes" kopen die je aan het paneel draait zodat je het paneel op de balken kan leggen zonder dat het paneel naar beneden gaat schuiven. Een fabrieks paneel heeft een aluminium rand waarin geboord kan worden. Deze rand is ook vrij hoog, meestal zon 30-50mm. Maar mijn panelen hebben dat niet, dus die wieltjes kan ik niet bevestigen. Toch wil ik iets van ondersteuning omdat ik dat prettig vindt tijdens plaatsen. Daarom doe ik het volgende. Ik neem een strip aluminium van 30x2 mm. Die buig ik in een hak dat ie aan de onderkant van de plaat klemt en de andere kant kan ik dan in de aluminium balk steken. Als ik er een gemaakt heb zal ik een foto plaatsen, want ik begrijp dat dit niet zo duidelijk is :-). Verder moet ik een manier vinden om het eerste en het laatste paneel van een rij te bevestigen. Normaal gesproken zijn er speciale eindstukken te koop die je op de balk bevestigd, maar die zijn alleen voor panelen van 30-50mm dik. Daarom doe ik het volgende. Aan elk uiteinde van de rij van panelen bevestig ik een koker profiel van 30x15x2 mm dik aluminium. Daar boor ik een gat in om het vast te zetten en daar wordt er een klem tussen deze koker en het eerste paneel geplaatst om hem goed vast te zetten op de balken. Zoals gezegd zijn mijn panelen dunnen en daarom heb ik ook kortere bouten nodig om de paneelklemmen mee vast te zetten. Ik heb daarom contact opgenomen met een leverancier van dit systeem en die kon mij ook andere maten leveren en deze heb ik dan ook besteld.Als eerste heb ik een foto gemaakt van het dak om daarop af te tekenen hoe de panelen komen te liggen en om te kunnen bepalen hoeveel ik moest bestellen:
- Rood geeft de pannen aan. Elke pan is 30cm breed en 33.3 cm hoog.
- Groen zijn de panelen.
- Blauw is de clickfit constructie (niet volledig uitgetekend).
Op basis hiervan heb ik bepaald hoeveel te bestellen en dat heb ik gedaan. Dat ging erg snel en de spullen zijn al binnen. De (dwars) balken heb ik besteld op de lengte zoals boven aangegeven, maar ik ben nog niet helemaal zeker of ik ze zover laat uitsteken. Het staat misschien fraaier om ze in te korten en niet uit te laten steken, maar ik weet niet zeker of dat handig is. Nu het lastigste stuk, het plaatsen van het geheel. Dat gaat over een paar weken gebeuren.
VOCHT
Helaas het is gebeurt. De panelen op mijn schuur zijn lek. Er zit vocht in alle drie de panelen. De laatste dagen zat ik op ongeveer 10Watt lagere opbrengst dan verwacht. Uiteraard is dat gedeeltelijk door de warmte. De panelen zaten onder de pollen dus besloot ik vandaag om ze af te vegen en te kijken of dat veel uitmaakt. Toen ontdekte ik dat er vocht in zat. Eerst zag ik het alleen bij mijn eerste paneel. Daar had ik het van verwacht, maar toen zag ik het ook bij mijn andere twee panelen. In alle drie zit vocht. De panelen doen het nog wel, maar ik ben bang dat het niet zo heel lang meer zal zijn. De vocht zal funest zijn voor de cellen en celwire en vroeg of laat zullen ze stuk gaan. Dit is echt balen.Mijn grootste probleem is dat ik nog 14 panelen heb. Ik heb alles aangeschaft (inverters, dakbevestiging, harnasgordel) om ze te installeren, behalve de stijger. Die heb ik nog niet besteld. Mijn eerste gedachte is om ze toch te installeren. Ook al doen ze het maar 2 jaar, dan levert het in ieder geval nog iets op. Daarnaast kan ik ze dan vervangen door "echte" panelen die tegen die tijd misschien wel wat goedkoper zijn en mogelijk een beter rendement opleveren. Het enige nadeel is dat ik dan twee keer het dak op moet, maar goed, dat is ook wel te overzien. Daarnaast weet ik niet waar het fout is gegaan. Het is afgelopen winter erg koud geweest en mogelijk dat ze daardoor stuk zijn gegaan, maar zulke winters kunnen natuurlijk altijd komen. Dus ik moet er niet vanuit gaan dat ze langer dan twee jaar meegaan. Maar voorzichtig geschat moet deze panelen in twee jaar tijd nog steeds 450E aan stroom opleveren.