Deze website.
Dit is mijn eerste website. Ik heb voor een hele simpele gekozen omdat
het me om de inhoud gaat. Het doel van deze website is om mijn ervaring
met het bouwen van zonnepanelen zo veel mogelijk te delen, zodat
anderen die dit ook willen doen daar misschien wat aan hebben. De
website zal regelmatig worden geupdate naarmate mijn project vordert.
Als tool voor deze site heb ik van Kompozer gebruik gemaakt wat een
freeware (open-source) tool is. Het is niet de meest simpele tool voor
dummies maar na twee avonden had ik de basis website (menu en
kleurtjes) klaar en kon ik gaan beginnen met tekst invullen en dat gaat
wel heel eenvoudig. Voor het menu en de kleuren heb ik gebruik gemaakt
van
GregTutor's
voorbeelden en om het menu te genereren heb ik gebruik
gemaakt van
TheSiteWizard.com.
Ik heb ColorPic gebruikt om de kleuren te lenen.
Wegens ernstig tijdgebrek en mijn voorkeur om eerst met de
praktische kant bezig te zijn, lopen de updates aan deze website
enigszins achter. Ik heb een hele berg fotots genomen welke allemaal
nog een keer hier geplaatst zouden moeten worden, maar dat gaat nog wel
even duren. Daarom een pagina met alleen fotos welke enkel gescaled
zijn en met hogere compressie opgeslagen opdat het niet te veel data
wordt.....
FOTOS. Nog
meer
FOTOS.
Fotos
van het eerste
72cells paneel.
Fotos
van volgende 72 cells paneel, diodes, silica gel in panty en plugwise.
Charger op basis van zonne-energie.
Een van de projecten
waar ik al lang over denk is het opladen van apparaten zoals telefoons,
oplaadbare batterijen etc. via een systeem wat op zonne-energie werkt.
Ik heb nog wel een paar cellen over dus dat begin is er. Maar
nu de rest. Omdat de cellen niet altijd dezelfde spanning en
stroom leveren en 's nachts al helemaal niets leveren wil ik een
systeem met extra
batterijen. Deze batterijen worden gedurende de dag geladen en leveren
eenmaal vol geladen genoeg vermogen om een telefoon of iets
anders op te laden.
Het aantal cellen moet beperkt blijven
anders wordt het geheel zo groot. Ik zou kunnen proberen om de cellen
te breken, maar dat lijkt erg lastig te zijn. Gebroken cellen leveren
nog steeds 0.5V op maar de helft van de stroom. Het probleem is dat ik
genoeg voltage moet hebben. Zelfs met een DC-DC up converter heb je een
minimale ingangsspanning nodig. Moeten de cellen 5.0V gaan leveren dan
heb je minimaal 10 cellen nodig en moet het ook nog met minder licht
werken dan heb je nog meer nodig. Dat is een behoorlijke oppervlakte
aan cellen en niet echt gewenst.
Voor dit project wil ik
zoveel mogelijk spullen gebruiken die ik al heb of waar redelijk
goedkoop aan te komen is. Het moet niet meer gaan kosten dan een
charger die je in de winkel kan hoe groot de uitdaging ook is. De
kosten van de cellen neem ik niet mee.
Basisprincipe.
Laad
met zonnecellen een aantal batterijen op. Deze batterijen leveren 5V
USB power. In eerste instantie dacht ik eraan om de spanning die van de
zonnecellen afkomt omhoog te brengen naar bijvoorbeeld 8V daarmee 5
batterijen laden welke daarna 5V (afgevlakt) leveren. Het nadeel is dat
je twee keer DC-DC hebt een keer naar 8V (als zoiets al kan) en dan van
iets tussen 6V en 7.5V wat ook nog moet afschakelen bij een te lage
spanning (om batterijen niet helemaal leeg te krijgen). Toen kwam ik op
internet iets tegen wat MintyBoost heet. Het is een lader op twee
batterijen als backup voor je apparaat (telefoon). Het voordeel hiervan
is dat het alles al heeft om 5V USB power te leveren op basis van een
lagere ingangs spanning. Om twee batterijen te chargen heb je minimaal
ongeveer 3.3V nodig. Er moet een diode tussen de batterijen en de
cellen en je hebt minimaal 3 volt nodig om twee rechargeables te laden.
3.3V is toch minimaal 6 cellen wat nog steeds een behoorlijke
oppervlakte is. Eigenlijk zou ik het nog wel wat kleiner willen zien.
Dus misschien toch een tweede dc-dc converter. Het voordeel van een
DC-DC op de cel naar batterij is dat je de stroom omlaag brengt en
spanning omhoog. Een zonnecel levert maximaal .5V bij 3.5A. Ofwel een
zeer lage spanning bij een relatief hoge stroom. Bijna geen enkel
apparaat zoals een telefoon kan 3.5A gebruiken. Meestal ligt de
laadstroom onder de 1A bij 5V. Wanneer een cel niet in de volle zon
ligt (schaduw) dan zakt ook de spanning in. Dat maakt het nog wat
lastiger. Een dc-dc converter achter de zonnecel kan in sommige
gevallen een variabele ingangsspanning in een vaste uitgangsspanning
omzetten. Je zou dan bijvoorbeeld voor 3V kunnen kiezen en een vaste
weerstand tussen batterijen en dc-dc converter kan dan voor een
laadstroom zorgen die wanneer de batterijen vol zijn een dusdanig lage
stroom oplevert dat de interne weerstand van de batterijen dat kunnen
opnemen. Je hebt dan geen extra logica nodig om het laden af te
schakelen. Overigens weet ik uit ervaring dat je dat sowieso niet gauw
nodig hebt bij standaard rechargeables.
Mintyboost.
http://www.ladyada.net/make/mintyboost/parts.html
De mintyboost is een project waar ik van geleerd heb. Met deze
mintyboost kan een USB device met slechts twee batterijen worden
opgeladen. Het heeft me inzicht gegeven in hoe spanning kan worden
verhoogd. Ik ga de mintyboost zelf niet bouwen omdat ik er zelf niet
zoveel nut van heb, maar ik wilde het toch even noemen omdat het
project voor mij de opstap is geweest naar hetgene waar ik nu aan het
bouwen ben.
Twee
versies worden er genoemd. Het nadeel van versie 1.2 is de relatief
lage stroom. De 2.0 gaat tot 400ma. Wat mij betreft nog steeds redelijk
laag. Het blijkt na enig speuren dat er veel meer dc-dc converters zijn
die
5V output geven. Bijvoorbeel de MAX1674/1676. Deze zijn op ebay te koop
en werken al vanaf .7V Ook kan deze hogere amperages aan. Het enige
nadeel is dat de package van dit IC erg klein is. Ofwel erg lastig om
te solderen. Het voordeel van deze chip is de .7V minimum. Op die
manier zouden twee of drie cellen ruim voldoende zijn om ten alle tijde
het geproduceerde vermogen om te zetten naar laadcapiteit. Door
bijvoorbeeld 4 halve cellen te nemen kan ik met een klein oppervlakte
(15 x 15 cm) max 1.5W opwekken, maar ook lagere spanningen nog steeds
omzetten naar een mogelijke laadstroom voor de accu.
Een cel is 15 x 7.5 cm groot (3 x 6 inch) en bevat twee cell ribbon
aansluitingen. Het is mogelijk om een cel door midden te breken (in de
lengte van cell ribbon) krijg je twee cellen van elk 0.5V bij 1.8A
(maximaal). Ofwel als je deze weer in serie zet heb je 1V bij 1.8A. Het
grootste probleem is het breken van de cellen. Omdat ik nogal de nodige
afval cellen heb ga ik dit eens proberen.
Cellen breken.
Nog nooit gedaan, dus we gaan met wat afval maar eens aan de slag.
Gewoon proberen... Het ging eigenlijk verbazingwekkend goed. In elk
geval beter dan verwacht. Ergens op internet had ik ooit al een filmpje
gezien van iemand die cellen brak maar dat waren wel andere (dikkere)
cellen. In elk geval heb ik het vergelijkbaar gedaan:
Eerste heb ik een glasplaat genomen en daar een halfe cel op
afgetekend. Vervolgens de cel erop leggen. Dan een andere glasplaat
eroverheen maar wel twee afstandshouders aan het uiteinde van de
glasplaat (dus ver weg van het breekpunt). Het resultaat is dat de cel
klemt tussen de randen van het glas. Netjes boven elkaar leggen en dan
met ander glas breken:
En het resultaat is prima:
De breuk is echt niet perfect maar er zitten geen barsten in de cel.
Dus de cel zal prima functioneren. Een eerste snelle meting liet 0.2V
zien en dat is onder lamp licht. Overigens waren dit allemaal cellen
die aan een kant al stuk waren. En alleen het gedeelte dat onder
het glas zit blijft heel. Het gedeelte waar op gedrukt wordt gaat
kompleet kapot. Dus verwacht niet dat je twee kleinere cellen uit een
kan maken.
Om het geheel er een beetje mooi uit te laten zien heb ik een
fotolijstje in gedachten. Een fotolijst met een dikker rand zodat de
batterijen er in kunnen worden geplaatst. Uiteindelijk heb ik de
volgende lijst gevonden die daar ideaal voor lijkt te zijn. Hij kost
wel 7E:
Deze lijst is 24x18 cm en daar zouden precies 6 halve cellen in moeten
passen. Na eerst de cellen van wire voorzien te hebben, heb ik ze op
een
kartonnen plaat aangebracht en de cellen onderling doorverbonden. Dit
was het makkelijke gedeelte. Ik heb nu een fotolijst met daarin 6 halve
cellen die 3V, 1.5A in theorie maximaal zouden moeten kunnen leveren.
Onder een felle lamp lukte het om ruim 3V te halen, gemeten op open
klemspanning. Nu
moet er iets komen wat deze energie opslaat in batterijen. Daarbij zijn
er een heleboel mogelijkheden te bedenken. Als doel heb ik om apparaten
die van een USB connector zijn voorzien op te laden. Een USB connector
levert standaard 5V en 100ma startup en max 500ma in PC. Echter
chargers bieden tegenwoordig vaak hogere amperages aan, wel tot 850ma.
Als je een telefoon wilt laden heb je vaak wel een behoorlijk
laadstroom nodig anders gaat ie gewoon niet laden, daarom wil ik
minimaal 500ma kunnen aanbieden en eigenlijk nog wel meer. Dus
uiteindelijk moet er langs een USB connector 5V bij minimaal 500ma
(indien mogelijk) uit komen.
Omdat de cellen 3V leveren moet er op een moment de spanning opgevoerd
worden naar deze 5V. Dit kan gebeuren van cellen naar accu or van accu
naar uitgang. Na wat gepuzzel denk ik dat het het beste is om 5
batterijen NiCd te nemen in serie en deze op te laden. Deze 5 leveren
dan een spanning op van 5.5V tot max. ongeveer 7.5V. Deze batterijen
kunnen dan via een voltage regulator op 5V gebracht worden.
Elektronica
Let op: Geen van onderstaande
schemas is door mij gebouwd. Sommige zijn gekopieerd van andere
sites/document, maar andere zijn door mij bedacht. Maar geen enkel
schema is daadwerkelijk tot op heden door mij gebouwd of geprobeerd.
Lader project.
Voor het lader project onderscheid ik drie dingen. Het eerste is de
lader die van energie van het zonnepaneel een laadstroom creert waarmee
batterijen (5) kunnen worden geladen. Het tweede is een
spanningsregelaar welke via USB connector +5V levert en als laatste wil
ik een batterij lader om herlaadbare batterijen mee op te kunnen laden.
Het laden van batterijen op zonne energie.
Het laden van de batterij is het lastigste gedeelte. Om de spanning
omhoog te brengen gebruiken ik een lm2623. De lm2623 is een dc-dc step
up converter. Hij kan van een "variabele" ingangsspanning een vast
hogere uitgangsspanning maken. Vanuit deze spanning wordt via een
weerstand een stroom voor het laden van de batterijen gehaald. Omdat de
capaciteit van de zonnecellen op een maximum van ongeveer 3V bij 1.5A
ligt is de hoeveelheid vermogen die beschikbaar is voor het laden
beperkt. Dus gaan we uit van een iets hogere uitgangsspanning en iets
lagere stroom (in vergelijking met het laden van de batterijen in de
schuur). Uiteindelijk kom ik uit op een spanning van 9.05V bij 200ma.
Dat levert ongeveer een maximum stroom op van 400ma als de batterijen
leeg zijn en dat is wel ongeveer het maximum wat de lm2623 kan leveren
bij de gegeven ingangs vermogen en het verlies van de lm2623.
Het schema is min of meer overgenomen uit de documentatie van national.
Ik heb zelf erg veel moeite om te beoordelen of dit gaat werken en ik
vermoed dat ik nog wel wat component waardes moet aanpassen, maar hoop
dat het gaat werken. Hier mijn uitleg voor de gekozen waardes van de
verschillende componenten. D1 is een schottky waarvan ik er een paar
heb omdat deze ook in de zonnepanelen worden gebruikt. Daarom dit type.
Het is een SMD, maar dat is op te lossen. De LM2623 is een uSOIC8 (erg
klein) en daarvoor koop ik een extra converter board. L1 is 4.7 uH
omdat dat in alle voorbeeld schemas wordt gebruikt. R1 en R2 zijn
waardes gekozen op voorbeelden, maar moeten misschien een beetje worden
aangepast. Ze hebben invloed op de rimpel van de uitgangsspanning. R3
en R4 zorgen voor de gewenste uitgangsspanning. Deze is gezet op 9.0V.
C2 zou een tantaal moeten zijn om de rimpel weg te nemen. R5 zorgt voor
een maximale stroom van ongeveer 200ma op het moment dat de batterijen
vol zijn. Dus daar zouden ze tegen moeten kunnen. Op het moment dat de
batterijen leeg zijn zal de maximale laadstroom ongeveer 400ma zijn.
Omdat het zonnepaneeltje dat ongeveer maximaal kan leveren na de dc-dc
conversie. Vdd moet tussen 3 en 5 volt liggen. Meestal wordt de
uitgangsspanning gebootstrapped, maar dat gaat niet omdat ik een
uitgangsspanning van 9V heb gekozen. Daarom wordt het IC gevoed door
drie batterijen. Door de uitgang van het solar paneeltje op de EN aan
te sluiten hoop ik de shutdown spanning van het IC te beperken op het
moment dat de batterijen niet geladen worden. Ik had ook een LM317 of
iets dergelijks kunnen gebruiken voor VDD maar dat kost alleen maar
extra componenten. Wel zou dat er voor zorgen dat de batterijen niet
leeg kunnen lopen, maar met uitschakelen van het IC op het moment dat
het zonnepaneeltje niets levert zou het mee moeten vallen.
5V USB uitgang.
De 5 NiMh batterijen leveren het vermogen voor de USB out. Het is dus
de bedoeling om USB power te genereren. USB is altijd 5V, maar de
maximum stroom is verschillend. Een PC USB poort kent simpelweg drie
standen qua maximum stroom. Het begint bij 100ma. Dat betekent dat een
device geconnect aan een PC initieel maximaal 100ma mag gebruiken.
Daarna enumereerd het device en kan aangeven dat het een high power
device is en dan mag het device maximaal 500ma gaan gebruiken.
Uiteindelijk kan een device nog een USB suspend/powerdown mode
supporten waarbij het maar enkele milliamps maximaal mag gebruiken.
Naast deze definitie bestaat er ook nog de USB charger standaard. Dat
is een standaard welke door EU verplicht gaat worden en die defineert
dat USB micro de standaard connector wordt en die definieert ook nog
een aantal andere dingen qua stroomverbruik. Ik heb de standaard
summier gelezen en ik weet niet helemaal of ik het goed heb, maar dit
is wat ik er van gemaakt heb; Een USB charger sluit D+ en D- kort.
Daardoor kan het device detecteren dat het een USB charger betreft.
Vervolgens kan het device kiezen om 850ma max laadstroom te gebruiken,
of het kan kijken of de charger 1.8A kan leveren. In het laatste geval
zal het device eerst moeten proberen om 1.8A te trekken. Zakt de
spanning echter in tot onder een bepaalt niveau dan moet het device
onmiddelijk terugschakelen op 850ma. De meeste telefoonfabrikantien die
USB als chargepoort gebruiken leveren een adapter die 850ma kan leveren
en dat zal dan ook het uitgangspunt worden.
De spanning van de 5 batterijen moet dus omgezet worden in 5V.
Daarnaast moet er beschermt worden voor undervoltage. Wanneer de
spanning van de batterijen onder een bepaalde spanning komen dan moet
alles afgeschakeld worden. Batterijen mogen niet te ver leeggetrokken
worden. Er zijn ICs zoals de LP2960 die een low voltage
bescherming hebben. Ze lijken speciaal gebouwd te zijn voor 5 cellen.
Het enige nadeel is de beperking van 500ma. Ik wil echt een hogere
stroom kunnen leveren.
Daarom eerst maar eens zelf een schema bedacht. Als undervoltage
bescherming heb ik een LTC1440 genomen omdat deze een zeer laag
stroomverbruik heeft. Het is een spanningsvergelijker met een
hysteresis. De uitgang gaat viThe schematic is more or less copied from the national documentation.
I myself have a lot of difficulty to assess whether this will work and I guess I still have some component values to change,
but I hope it will work. Here is my explanation for the chosen values of the different components.
D1 is a schottky which I have a few because they are used in solar panels. Therefore this type.
This is a SMD, but that's to solve. The LM2623 is a uSOIC8 (very small) and I'll buy an extra converter board.
L1 is 4.7 uH because that is used in all sample schematics. R1 and R2
are values chosen based upon examples, but may need a bit of tuning.
They affect the ripple of the output voltage. R3 and R4 provide the desired output voltage.
This was put to 9.0V. Tantalum C2 would be to eliminate wrinkles. R5
provides a maximum current of about 200mA when the batteries are full.
So that they would be able to handle. At the time the batteries are empty, the maximum charging current is about 400mA.
And that is about the maximum the solar panel can provide after the dc-dc conversion.
Vdd must be between 3 and 5 volts. Typically, the output voltage gets
bootstrapped, but that's not possisble because I have chosen an output
voltage of 9V.
Therefore, the IC is powered by three batteries. By connecting the
output of the solar panel to the EN pin I hope to shutdown the IC to
reduce current consumption when the batteries are not being charged.
I could have choosen an LM317 or similar for VDD to create a bootstrapped system but that requires additional components.
That would have ensured that the batteries cant be drained, but turning
off the IC when the solar panel is "down" will hopefully limit the
current to an acceptable minimuma een inverter naar de shutdown van de
LM2941 die 5V/1A maakt:
Uitleg voor gekozen waardes:
Zie schema en pdf van LTC1440:
1) Vtrip is 5.40 Volt (5 * 1.0V)
2) Ratio = 1.182V/5.40V = 0.2188
3) Hysteresis = 82mV*0.2188 = 17.94
4) R4=2.4M, R3=18k
5) R1=1.18M, R2=R1*((5.40/(1.182+18.00/2)) -1)=4.170 = 4.22M geeft 5.45V (dat is prima, geeft 83mv hysteresis)
6) R8=1.0k*((5.0/1.275)-1)=2.922k => 2.94k
Na het "ontwerpen" van de elektronica voor de schuur heb ik besloten om
het anders aan te pakken. Het voordeel van de LTC1440 is het lage
stroomverbruik. Het nadeel is de prijs. Niet alleen kost het IC een
paar dollar ook de 1% hoogomige weerstanden zijn niet goedkoop. Daarom
een nieuw schema wat veel eenvoudiger is en een verbruik kent van
ongeveer 100u. Dat is volgens mij acceptabel. Het nadeel is dat je even
moet rekenen om een geschikte waarde voor R1 en R2 te vinden:
Dit is het schema wat ik ga gebruiken. De TC54 is een comparator die
met een vaste waarde werkt. Ik heb gekozen voor de 4.3V versie. Via
R1 en R2 is deze ook te gebruiken voor hogere spanningen. Het nadeel is
dat R1 en R2 relatief laag ohmig zijn en dus ongeveer 100u continue
gebruiken.
Batterij lader op USB power.
Het laatste onderdeel van het lader project is een batterijen lader op
USB power. Dit is niet echt noodzakelijk en zeker niet nieuw, maar wel
iets wat ik graag wil bouwen. En uiteindelijk ging het er mij om om
batterijen te kunnen laden via zonne-energie. Op internet zijn
verschillende laders te vinden en er zijn een heleboel ICs waar het mee
mogelijk is. Uiteindelijk heb ik besloten om er twee te bouwen. Een op
basis van een bestaand circuit van StefanV zie:
http://www.stefanv.com/electronics/usb_charger.html
Ik heb zijn schema opnieuw getekend, maar het is precies hetzelfde.
Kijk voor details op zijn website. Hij heeft niet alleen het schema
weergegeven, maar hij legt ook precies uit hoe het werkt.
Deze lader heeft een maximum laadstroom van 500ma en kan dus op gewone
USB poorten (van PC) worden gebruikt. Omdat ik ook graag een lader wil
hebben die nog sneller laadt en gebruik maakt van de max. 1A die uit de
zonnelader USB aansluiting komt heb ik besloten om nog een tweede lader
te ontwerpen. Deze lader gebruikt de DS2712 chip. Dit is een special
NiHM batterijen lader chip die in staat is om DC-DC conversie te doen
waardoor de stroom uiteindelijk tot 1.5A is te boosten, gebruik makend
van de 1A/5V die uit de zonnelader komt. Ook kan dit gebruikt worden om
slechts een batterij per keer te laden. Overigens gaat dat dan niet
twee keer zo snel. Het schema is afgeleid van voorbeeld schemas van
maxim..
Buitenverlichting project.
Om 's nachts een buitenlamp te kunnen laten branden heb ik een paar
kleine zonnepanelen op de schuur geplaatst. Dit zijn de proefpanelen
die ik als eerste heb gebouwd. Deze panelen laden batterijen op en
wanneer de spanning van het paneel inzakt, als het schemerig wordt dan
gaat de buitenlamp automatisch aan. Deze lamp bevat op dit moment een
15 kleine leds die in totaal met maximaal 300ma worden aangestuurd.
Voor het laden van de batterij misbruik ik het feit dat de spanning van
de batterijen oploopt naarmate ze vol geraken. Verder het ik een simpel
schema op internet gevonden wat de leds aanzet als het donker wordt,
maar dat schema is beperkt (in max stroom) en begrijp ik niet. Ik heb
ooit een extra paneel gemaakt voor in de winter, maar omdat ik deze
niet heb afgekoppeld in het voorjaar heb ik een paar batterijen
stukgemaakt. Omdat ik toch met elektronica bezig ben heb ik besloten om
een beter circuit te bouwen. Het volgende wil ik maken. Een circuit
waarmee de batterijen geladen kunnen worden welke met beide panelen
overweg kan, ook in de zomer. Dat betekent een overvoltage en stroom
welke zonder problemen een batterij laadt. Verder een ondervoltage
bescherming van de batterijen, zodat deze niet tever leeg geraken.
Daarnaast nieuwe powerleds, die meer ligt kunnen leveren en tenslotte
een stroombron (batterij gevoed) die de leds continue aanhoudt ongeacht
de batterij spanning.
Het laden.
Voor het laden van batterijen in de schuur hanteer ik de volgende
methode. Een batterij kan maximaal 250ma continue aan als ie vol is.
Als een NiHm vol is en met 0.1C geladen wordt dan is de spanning
ongeveer 1.47V. Om zeker te zijn dat batterij geladen wordt tot max
moet minimaal 1.5V worden aangeboden. Het volgende geldt. Hoe hoger de
spanning die wordt gebruikt, des te lager de stroom (in verhouding tot
lagere laadspanning) wanneer de batterij leeg is. Voorbeeld: Stel je
laad met 1.5V, dan moet R = 0.03/0.250 = 0.12 Ohm zijn. Dat betekent
dat als de batterij leeg is dan wordt de laadstroom (lege batterij is
1.2V) I = V/R = 0.3/0.12=2.5A. Als de laadspanning hoger wordt, stel
bijvoorbeeld 2V, dan wordt R= 0.53/0.25 = 2.12 Ohm. Wanneer batterij
leeg is dan wordt de stroom I = 0.8/2.12 = 0.38. Omdat het paneel ruim
voldoende kan leveren (ruim 3A als de zon erop schijnt) is het gewenst
om zo veel mogelijk stroom te gebruiken. Verder is het zo dat de
batterijen bij een lage laadstroom niet op tijd vol raken. Vooral in de
winter is de zon er te kort om de batterijen te kunnen laden. Het is
dus belangrijk om een goede balans te maken in de gekozen laadspanning
en de daarbij passende weerstand. 2.5A is best hoog en eigenlijk wel
een beetje veel van het goede. Een maximale laadstroom van 1 of 1.5A is
ruim voldoende. Overigens stijgt de spanning van de batterij erg snel
wanneer deze geladen wordt. Dat betekent dat na korte laadtijd de
spanning van de batterij al omhoog zal gaan en daarmee de laadstroom
omlaag. Daartegenover staat dat de spanning over een top heen moet die
hoger is dan de uiteindelijk spanning bij een volle batterij. 1.55V,
geeft 0.08/0.250 = 0.32 Ohm. Bij 1.2V, geeft dat een laadstroom van
0.35/0.32 = 1.1A. Dat lijkt wel een goed uitgangspunt.
Om te laden wordt het volgende simpele schema gebruikt:
Het zonnepaneel wordt aangesloten op een LDO. Deze maakt een vaste
spanning, waarbij de hoogte van de spanning door R2 en R3 is bepaald.
Overigens kan het er iets anders uit zien afhankelijk van gekozen LDO.
De uitgang van de LDO gaat via een diode naar een weerstand. De
weerstand bepaalt de sterkte van de stroom en de diode zorgt ervoor dat
de batterij niet leegloopt als het zonnepaneel geen stroom levert. De
diode die ik gebruik is dezelfde die ik ook in het paneel gebruik. Deze
diode heeft een bepaalde spanningsval welke afhankelijk is van de
stroom die erdoor gaat. Het belangrijkste is om te zorgen dat de
batterijen niet te zwaar belast worden op het moment dat ze vol zijn.
Dus 250ma maximaal op dat moment. De diode die ik gebruik is de
MBRD1045. Deze heeft een spanningsval van 0.35V bij 250ma. Dat is bij
25 graden. Als de temperatuur oploopt gaat de spanning omlaag, daarmee
gaat de stroom dus ook omlaag vanwege R1.
Omdat ik 4 batterijen in serie wil laden kom ik uiteindelijk tot het
volgende: De laadspanning wordt 4*1.55 6.2V en de uitgansspanning van
de LDO moet dus op 6.55V liggen. De weerstand R1 wordt dus 6.2V - 5.88V
= 0.32/0.25 = 1.28 Ohm. Let op: R1 krijgt tot ruim 1A voor zijn kiezen
Dat betekent dat de weerstand minimaal 2W moet zijn. Er zijn geen 1.28
Ohm weerstanden, maar wel 1.30 (met 5% max afwijking) en dat voldoet.
Voor LDO heb ik gekozen voor NJM2397, simpelweg omdat de goedkoopste
was met redelijke specs. Hij heeft een 4% afwijking op de vref wat
vervelend is maar dat valt wel op te lossen door de weerstand deling
iets aan te passen (potmeter). De NLM2937 heeft geen shutdown pin. De
formule voor de uitgansspanning is Vo = Vref * (1 + R2/R1). Toepassend
op bovenstaand shema dan is de formule: Vo = Vref * (1 + R2/R3). Voor
R3 werd 1k gesuggereerd. Vo = 6.55, Vref = 1.29. Dat geeft 6.55/1.29 -
1 = R2 (in kOhm) is 4.078k. Echter 1.0k 1% is best duur. Dus we kiezen
een meer standaard waarde van 1.07k en daar hoort dus een R2 bij van
4.799. Het dichtste wat daarbij in de buurt ligt is 4.75k, een kleine
afwijking van ongeveer 1%, maar dat is acceptabel. Uiteindelijk kan de
uitgangsspanning onder belasting worden nagemeten en met een kleine
hoogomige weerstand over R2 of R3 aangepast worden zodat de
uitgangsspanning uitkomt waarop hij gewenst is.
Nachtschakeling en undervoltage bescherming.
Het tweede gedeelte van het buitenlicht project is tweeledig. Er moet
iets komen wat er voor zorgt dat de batterijen niet te ver leeg lopen
en de led(s) moet alleen in het donker aan. Batterijen moeten nooit
volledig ontladen worden. Dat is niet goed voor de levensduur. Daarom
is er een bescherming nodig voor undervoltage. Deze moet alles
uitschakelen. Om dit te doen is een component beschikbaar dat hier
speciaal voor is bedoelt zolang de spanning boven 4.3V is de output
hoog en zogauw de spanning eronder komt gaat de ouput laag. Dit
component is de TC54 die in verschillende voltages te krijgen is. De
uitgang van dit IC is niet geschikt om een load (1W led) op aan te
brengen en moet dus gebruikt worden om een FET of iets dergelijks mee
te sturen. Verder moet er dus circuit komen die er voor zorgt dat de
led(s) aan gaan op het moment dat het donker wordt. Het eenvoudigste is
het om de uitgangsspanning van het paneel daar voor te gebruiken. Omdat
dit de eerste keer is dat ik met elektronica iets zelf maak is dit
waarschijnlijk niet het eenvoudigste circuit, maar ik denk dat het gaat
werken:
In dit schema is al aangegeven hoe de uitgang van de TC54 hier in
verwerkt wordt. De transistor T2 wordt gebruikt om een hysteresis in te
bouwen. Op het moment dat Q1 "aan" gaat zal T3 open gaan en daarmee de
ingangsspanning op T1 verder omlaag brengen. Bij het uitgaan van Q1
(dus als de spanning van het solar panel weer stijgt) zal het
tegengestelde gebeuren. Load staat voor de LEDs en de elektronica om de
leds aan te sturen.
Leds.
Als laatste fase komen er de leds. Ik ben van plan CREE leds te
gebruiken die tot ongeveer 5W maximaal gaan. Voor de nachtelijke
verlichting die altijd (automatisc) aan is wil deze led op 350ma
sturen. Op dit moment heb ik witte leds. Deze worden gestuurd door een
simpele weerstand. Het gevolg is dat ze steeds minder fel gaan branden
omdat de batterijen leeg gaan en daardoor de spanning inzakt. Dit wil
voorkomen door het volgende schema:
De verklarende tekst is in het engels, maar beschrijft alles wel. Ik
weet nog niet welk optie werkt, dus heb ik voor beide mogelijkheden de
componenten besteld. Beide circuits gebruiken een LDO om van de
batterij spanning naar gewenste constante spanning te komen. Daarna
wordt een weerstand gebruikt om de gewenste stuurstroom voor de led te
genereren. Bovenstaand schema is dus de vervanger voor het "load"
symbool van een schema eerder. Het geheel zit dus acter de mosfet in
geval van de buitenverlichting die altijd aan gaat in het donker. Dus
in de praktijk wordt de LDO niet rechtstreeks op de batterijen
aangesloten, maar krijgt zijn input via de FET.